W 2025 roku NATO uruchomiło szeroko zakrojoną inicjatywę bezpieczeństwa o nazwie „Eastern Sentry”, której celem jest wzmocnienie obrony wschodniej flanki Sojuszu i odpowiedź na narastające zagrożenia w regionie. Operacja ta została ogłoszona 12 września 2025 r. jako reakcja na incydenty naruszeń przestrzeni powietrznej sojuszniczych państw, w tym poważny przypadek wejścia rosyjskich bezzałogowców na terytorium Polski we wrześniu tego roku.

W ramach „Eastern Sentry” prowadzone są działania wzmacniające obronę powietrzną państw członkowskich, integrację systemów rozpoznawczych i reakcji militarnej w całym regionie[1]. Jednym z najważniejszych komponentów tej inicjatywy są ćwiczenia AIRCOM-led F2T2 (Find, Fix, Track and Target), które w praktyce służą zarówno szkoleniu, jak i realnemu wsparciu operacyjnemu Sojuszu.

Ćwiczenia F2T2 odbyły się 4 grudnia 2025 r. i zostały zrealizowane nad Polską oraz w obszarze wschodniej flanki w bezpośrednim wsparciu operacji „Eastern Sentry”. W manewrach uczestniczyły siły powietrzne sześciu krajów NATO: Niemiec, Niderlandów, Polski, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. Współdziałanie tych państw pozwoliło na przeprowadzenie złożonych działań wykrywania i naprowadzania sił sojuszniczych, co wzmocniło wspólny obraz sytuacyjny regionu.

Ćwiczenia F2T2 organizowane przez Sojusznicze Dowództwo Sił Powietrznych (Allied Air Command, AIRCOM) są odpowiedzią na współczesne wyzwania bezpieczeństwa, które wymagają szybkiego wykrywania, dokładnego ustalania pozycji, śledzenia oraz precyzyjnego naprowadzania sił uderzeniowych. Program ten łączy wielonarodowe elementy lotnicze, naziemne oraz systemy wsparcia, umożliwiając koordynację działań między różnymi państwami członkowskimi NATO

W praktyce ćwiczenia F2T2 nad Polską i regionem bałtyckim obejmowały działania z udziałem zaawansowanych systemów obserwacyjnych oraz bojowych, integrujących dane z sensorów lotniczych i naziemnych, co poprawiało wspólny obraz sytuacyjny i zdolność reagowania Sojuszu. Dzięki wykorzystaniu nowoczesnych systemów dowodzenia i łączności, uczestnicy mogli doskonalić procedury współdziałania wielodomenowego.

Sednem tego wielodomenowego szkolenia jest zaangażowanie w poprawę operacji alianckich. F2T2 składają się z całkowicie ochotniczych państw alianckich, które przekazują zasoby narodowe, aby współpracować, planować i analizować. Wymaga to holistycznego zrozumienia środowiska szkoleniowego od operatorów na ziemi wspierających Command and Control (C2); przez rozproszonych planerów oraz specjalistów ds. Wywiadu, Inwigilacji i Rozpoznania (ISR); załóg powietrznodesantowych, a ostatecznie do starszych dowódców podejmujących decyzje. Wielodomenowa integracja F2T2 daje możliwości dalszego podnoszenia gotowości i taktycznej sprawności sił alianckich.

F2T2 testują zdolność sojuszników do realizacji operacji rozproszonych, jednocześnie rozwijając interoperacyjność ludzką. Ucząc się od siebie nawzajem, uczestnicy F2T2 budują zaufanie, identyfikując najlepsze praktyki i lekcje, które można przenieść do kolejnej edycji F2T2[2].

Takie działania odbywają się w kontekście szerszych zobowiązań NATO do wzmocnienia wschodniej flanki, w ramach programu „Eastern Sentry”. Inicjatywa ta nie tylko wzmacnia obecność wojsk sojuszniczych, ale również ma na celu wyraźne pokazanie solidarności NATO wobec swoich członków oraz zdolności do elastycznego reagowania na nowe wyzwania bezpieczeństwa[3].

Zaangażowanie w ćwiczenia F2T2 stanowi ważny krok w realizacji tych celów — pozwala na praktyczne doskonalenie interoperacyjności i współpracy wielonarodowej, co jest fundamentem zdolności odstraszania i obrony Sojuszu. Wzmacniając gotowość operacyjną państw NATO i ułatwiając szybką wymianę informacji pomiędzy komponentami powietrznymi i lądowymi, ćwiczenia te pomagają tworzyć bardziej zintegrowany system obronny, zdolny do przeciwdziałania nowym zagrożeniom w realnym środowisku bezpieczeństwa europejskiego.

[1] https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/nato-uruchamia-eastern-sentry-aby-jeszcze-bardziej-wzmocnic-wschodnia-flanke - NATO uruchamia Eastern Sentry, aby jeszcze bardziej wzmocnić wschodnią flankę, gov.pl

[2] https://ac.nato.int/archive/2025-2/aircomled-f2t2 - AIRCOM-led F2T2 training supporting NATO’s Eastern Sentry- NATO

[3] https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2025/09/12/nato-launches-eastern-sentry-to-bolster-posture-along-eastern-flank - https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2025/09/12/nato-launches-eastern-sentry-to-bolster-posture-along-eastern-flank - NATO launches “Eastern Sentry” to bolster posture along eastern flank, NATO

Zdjęcie: RAF

Tekst powstał w ramach realizacji zadania publicznego zleconego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 r. „Bezpieczna Polska jutra – rozwój działań misyjnych Alioth Foundation”.